Teraz spora część młodych, których ślubowanie katolickie okazało się nieporozumieniem, stara się uregulować swą sytuację cywilną. Poróznieni nie wiedzą jednak, w jaki sposób zacząć taki cykl i jak to przebiega.
W kościele katolickim nie udziela się separacji, jednak w niektórych sytuacjach możliwe jest stwierdzenie nieważności małżeństwa albo dyspensa. O dyspensę powinno się ubiegać, jeśli po ślubie nie zrealizowano małżeństwa oraz znana jest ważna przyczyna do jej udzielenia np. żona po weselu poinformowała, że kocha innego, a za mąż wyszła tylko po to, aby dać nazwisko dziecku. by zaś stwierdzić nieważność małżeństwa, musi zaistnieć jedna z przyczyn zatwierdzanych przez prawo kanoniczne.
- wady zgody małżeńskiej, niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej, umyślne wprowadzenie w błąd
- przeszkody małżeńskie, przeciwna wiara męża i żony, niemożność płciowa, istniejący już stosunek, uprowadzenie, pokrewieństwo.
- braki formy zawarcia ślubu, zaniechanie ustalonej procedury przy zawieraniu małżeństwa. Przykładem może być sytuacja, jeśli ksiądz nie był upoważniony do udzielania ślubu w parafii wojskowej.
Częstym powodem nieważności małżeństwa jest niemożliwość do zapewnienia istotnych obowiązków małżeńskich.. Niezdolny do małżeństwa może być mąż lub partnerka obarczeni schorzeniami psychicznymi (uzależnienie od pornografii, oziębłość). Niezdolny do małżeństwa może być także pijak ćpun. Konkretna przyczyną, w jakiej partner może być psychicznie i osobowościowo niezdolny do małżeństwa jest niedojrzałość emocjonalna. Też istotną przyczyną, dla której nowożeńcy starają się o nieważność małżeństwa jest złożenie fałszywej przysięgi małżeńskiej.
Rozprawy małżeńskie rozpatrują Sądy Kościelne, które istnieją przy każdej diecezji. Na samym początku należy skierować się do proboszcza w swojej parafii i przygotować skargę powodową (odpowiednik pozwu w Sądzie Cywilnym). Skarga taka ma przedstawiać: czas znajomości przed ślubem partnerów, ich rodzin, nietypowych sytuacji majacych miejsce przed małżeństwem, po weselu i po zawarciu małżeństwa. Do wniosku dołącza się zaświadczenie ślubu kościelnego i wyrok rozwodowy, jeśli taki istnieje, należy określić 3 - 4 świadków i dołączyć zaświadczenia chrztu oraz bierzmowania.
Po przekazaniu skargi powodowej mają miejsce przesłuchania małżonków i świadków. Każdy jest wysłuchiwany osobno oraz w odmiennym terminie, w obecności Trybunału: Sędziego i Notariusza. Na sprawie obecny jest Obrońca Węzła Małżeńskiego i Adwokat Kościelny. Proces zakończy się sporządzeniem orzeczenia przez Sąd I Instancji. O ile zostanie stwierdzona nieważność małżeństwa, dokumenty skierowane są do Trybunału II Instancji. Dwa zgodne orzeczenia znaczą, iż małżeństwo zostało zawarte niezgodnie z prawem kanonicznym, którego podstawą prawną jest Kodeks Prawo Kanoniczne z 1983 roku.